Wątek historii regulacji korporacyjnych w Polsce z moich poprzednich wpisów zainspirował mnie do prześledzenia historii regulacji dotyczących korporacji zawodowych na świecie.
Nie chodziło mi o odległą historię, gdy jakiś "cech rzemieślnicy" za zasługi dla jakiegoś władcy otrzymywał "quasi-nagrodę" w postaci lokalnego monopolu na swoje usługi.
Chodzi mi o nowożytne regulacje korporacyjne, w konstytucjach i ustawach...
Już krótkie rozpoznanie wystarczyło, aby dowiedzieć się, że korporacjonizm zawodowy jako współczesna doktryna zrodził się w głowach myślicieli (szczególnie Włoskich) z drugiej połowy XIX w., ale prawdziwą ojczyzną regulacji korporacyjnych są Włochy z początku XX w... a konkretnie Faszystowskie Włochy.
Wiem jaka to kontrowersyjna teza, dlatego ograniczę się jedynie do przytoczenia fragmentu z Wikipedii oraz znamiennego cytatu.
Najpierw fragment z Wikipedii dla hasła Faszyzm Włoski:
"Jedną ze specyficznych cech ustroju faszystowskiego był korporacjonizm. Twierdzono, że we Włoszech nie występuje zjawisko walki klasowej, że jest jedność narodowa. Przyjmując tezę o zgodności interesów pracowników i pracodawców rozwiązano dotychczasowe związki zawodowe (Powszechna Konfederacja Pracy) i utworzono korporacje, czyli związki poszczególnych zawodów, zrzeszające zarówno pracowników, jak i właścicieli. Twórcą idei korporacyjnej był Edmondo Rossoni.
Stosunki pracy i zasady organizacji korporacyjnych uregulowała ustawa z kwietnia 1926 roku. Wszystkie korporacje podlegały 6 konfederacjom (przemysłu, rolników, kupców, transportu morskiego i powietrznego, banków). Całość podlegała Ministerstwu Korporacji (od lipca 1926). Początkowo ministrem korporacji był Mussolini. 21 kwietnia 1927 wydał on Kartę Pracy, która w 30 artykułach precyzowała obowiązek pracy, sprawy socjalne i zakaz strajków i lokautów. Nastąpiło przenikanie się państwa, partii i korporacji. Drugim ministrem korporacji został Giuseppe Bottoi. Po kryzysie lat 1929-1933 państwo przejęto kontrolę nad znaczną częścią gospodarki. System korporacyjny i włoska polityka społeczna wzbudzały zainteresowanie wielu krajów."
A następnie zmienny cytat:
"Faszyzm powinien właściwie być nazywany korporacjonizmem, ponieważ to połączenie sił Korporacji i Rządu"
BENITO MUSSOLINI*
Ciekawe czy zwolnicy regulacji korporacyjnych w naszych rodzimych ustawach zdają sobie sprawę z tak znamienitego rodowodu swoich poglądów...
*według przeważających źródeł sformułowanie to nie pochodzi bezpośrednio od Benito Mussoliniego, ale od Giovanniego Gentile (jednego z ideologów faszyzmu włoskiego, ministra edukacji w rządzie Mussoliniego), który zawarł je w tekście opublikowanym pod nazwiskiem Mussoliniego.
SUPELEMENT (z komentarza M.Z.):
Notatka PAP z 3 marca br.:
WŁOCHY
Rząd Mario Montiego postanowił w ramach uzdrawiania finansów państwa i działań na rzecz wzrostu gospodarczego znieść liczne ograniczenia blokujące dostęp, zwłaszcza młodych ludzi najbardziej dotkniętych bezrobociem, do wielu zawodów. Sam Monti zapowiadając takie inicjatywy, zawarte w pakiecie w sprawie liberalizacji, nazwał je "rozbrojeniem korporacji" i walką z syndromem "twierdzy".
Jako dodatkowy argument przemawiający za koniecznością likwidacji bądź ograniczenia wpływów zrzeszeń zawodowych (tzw. ordine) przytacza się to, że większość z około 30 obecnie działających powstało w dobie rządów Benito Mussoliniego.
O bardzo mocnej pozycji takich grup zawodowych świadczą strajki i protesty, jakie od pierwszej chwili wywołuje rządowy pakiet liberalizacyjny. W obliczu demonstracji i akcji protestacyjnych rozporządzenia te są stale zmieniane, a gabinet wycofuje się z niektórych z nich.
Najostrzej protestowali włoscy taksówkarze, uważani za jedną z najbardziej zamkniętych grup zawodowych i bardzo ostro krytykowani przez prasę oraz opinię publiczną za wysokie ceny i niski poziom usług. Nie zgadzają się na zwiększenie liczby wydawanych licencji. Przypominają, że w największych włoskich miastach, zwłaszcza w Rzymie i Mediolanie, musieli swego czasu zapłacić ponad 100 tysięcy euro za licencję na taką działalność - co zwykle oznaczało konieczność zaciągnięcia kredytu - i nie akceptują żadnych przywilejów dla tych, którzy na bardziej korzystnych zasadach mieliby otrzymać możliwość świadczenia usług taxi.
Pakiet liberalizacji, nad którym pracuje obecnie parlament, przewiduje też m.in. zwiększenie konkurencyjności w usługach notarialnych. Oznacza to, że do 2014 roku może powstać 500 nowych kancelarii notarialnych.
Wiele emocji wzbudza także sprawa ograniczeń w dostępie do zawodu dziennikarza. We Włoszech nie można go wykonywać, jeśli nie należy się do zrzeszenia dziennikarzy. Aby zostać jego członkiem, trzeba zdać egzamin, za który opłata wynosi 400 euro, i wnosić coroczne składki. Niektóre środowiska z partią Radykałów na czele domagają się wolnego dostępu do zawodu dziennikarza i likwidacji zrzeszenia dziennikarzy, wręcz nazywając tę organizację "faszystowską pozostałością".
Włoski Urząd Antymonopolowy szacuje, że otwarcie dostępu do zamkniętych dotąd zawodów może zwiększyć wzrost gospodarczy o 1,5 proc. rocznie.
